Twee grote Brusselse muziekinstellingen sloegen op 19 mei de handen in elkaar om hun seizoensplannen voor 2026-2027 voor te stellen, en het resultaat is indrukwekkend. Het Belgian National Orchestra (BNO) en Bozar presenteren een seizoen dat tegelijk terugkijkt en vooruitblikt, dat tradities eert en grenzen verlegt.
Feestseizoen met nieuwe ambities
Het BNO viert zijn negentigste verjaardag. Die mijlpaal wordt niet stilletjes gepasseerd: het orkest kiest resoluut voor vernieuwing, met een volledig nieuwe huisstijl onder de pakkende slogan "Nice to meet you". Kleurrijker, toegankelijker, eigentijdser – de woorden die het BNO zelf gebruikt, maar die dit keer ook in de praktijk worden omgezet. Zo opent het seizoen op 5 september met een gratis opendeurdag, een gebaar dat het orkest dichter bij een breed publiek wil brengen. Het eigenlijke openingsconcert volgt op 11 september met de Russische pianiste Anna Vinnitskaya.
Bozar van zijn kant koos voor "Reassembling" als leidraad van het nieuwe seizoen – herverbinden, tussen verleden en toekomst, tussen disciplines en doelgroepen. Die ambitie klinkt vertrouwd, maar het programma geeft er overtuigend invulling aan. De Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge, aangesteld als eerste Grand Invité van Bozar, belichaamt die kruisbestuiving bij uitstek. Met zijn houtskooltekeningen, schaduwspel en filmische collages herinnert hij ons eraan dat kunst niet ontstaat uit harmonie, maar uit breuklijnen, geheugen en confrontatie. Zijn werk, geboren uit de littekens van apartheid en historische ontwrichting, belichaamt haast letterlijk wat Bozar met deze herverbinding bedoelt: kunst als poging om scherven van geschiedenis opnieuw leesbaar te maken. Zijn multidisciplinaire praktijk doorkruist het hele seizoen: zo creëerde hij een intrigerende film als visueel pendant bij de Tiende Symfonie van Dmitri Shostakovich (het Staging the Concert-format), en op 18 september staat het BNO samen met hem op het podium voor een cineconcert.
Portretreeksen als spiegel van het seizoen
De portretseries van Bozar verdienen bijzondere aandacht. De IJslandse componiste Anna Thorvaldsdottir krijgt zeven concertmomenten toegewezen, waaronder een bijzondere uitvoering van Metaxis in de Ravensteingalerij, waarbij het BNO zich opsplitst over de ruimte (21 juni 2027). Sopraan Jeanine De Bique brengt haar Caribische achtergrond in dialoog met Mozart en Händel, pianist Pavel Kolesnikov snijdt een weg van barok tot hedendaags repertoire, en de Amerikaanse elektronicapionier Jlin toont dat de grenzen tussen akoestisch en elektronisch steeds meer vervagen.
Wie van Stravinsky houdt, moet zijn agenda reserveren voor begin februari 2027. Bozar en het BNO wijden samen een festival aan de Russische meester, met onder meer Le Sacre du Printemps, Petroesjka en de Psalmensymfonie. De historische gelaagdheid van het festival blijkt ook uit de Echoes of Brussels-reeks, waarin het BNO eraan herinnert dat de Belgische schilder Jean Brusselmans negentig jaar geleden in Bozar de decors ontwierp voor de Brusselse première van Schönbergs Erwartung.
Opvallend is ook de bijzondere programmering rond hedendaagse thema's. Op 17 oktober presenteert de jonge Belgische filmmaker Dimitri Sterkens een film over radioactief afval en de erfenis die we nalaten aan toekomstige generaties – muziek van Britten, Philip Glass, Hildur Guðnadóttir en Max Richter klinkt daarbij als de ideale soundtrack. En in november treedt jazzzangeres Cécile McLorin Salvant samen met het BNO aan in symfonische arrangementen – een ontmoeting die de taalgrens tussen jazz en klassiek even doet vergeten. Ook het eerbetoon aan John en Alice Coltrane (respectievelijk honderd en negentig jaar in 2026-2027) is de moeite waard, met concerten van Flat Earth Society, Aaron Parks en Ravi Coltrane – de laatste eert daarbij zijn moeder op Internationale Vrouwendag.
Daarnaast introduceert Bozar een nieuw abonnement rond het strijkkwartet – misschien wel de meest pure vorm van muzikale dialoog. Vier stemmen, zestien snaren, één ademhaling. Het sluit perfect aan bij het centrale idee van het seizoen: luisteren als vorm van samenbrengen. Ook de reeks Start to Classic verdient vermelding: die zet bewust de deur open voor nieuwe luisteraars via monumentale instapwerken als Sheherazade van Rimski-Korsakov.
Internationale allure en artistieke transitie
Bozar verwelkomt dit seizoen ook opnieuw internationale pianistische topnamen. Grigory Sokolov (15 december), Hélène Grimaud (19 maart) en Bruce Liu (14 mei) maken hun opwachting in de Henry Le Boeufzaal – en doen dat voor het eerst op de gloednieuwe Steinway concertvleugel die Bozar in januari aankocht. Een instrument dat, zo mag worden verwacht, de persoonlijkheid van elk van deze drie zeer verschillende vertolkers alleen maar scherper in de verf zal zetten.
Ook de grote internationale orkesten laten zich niet onbetuigd. Het Cleveland Orchestra onder Franz Welser-Möst opent de reeks op 8 oktober, gevolgd door het City of Birmingham Symphony Orchestra met Kazuki Yamada op 14 november. Het sluitstuk is wellicht het meest ambitieuze: het Budapest Festival Orchestra met Iván Fischer brengt op 4 april 2027 Beethovens Negende Symfonie – uitgevoerd met een pan-Europees koor samengesteld uit zangers uit alle lidstaten van de EU. In tijden van politieke versnippering een statement dat de muziek zelf nauwelijks hoeft te onderstrepen.
Het BNO speelt dit seizoen ook buiten de hoofdstad, met een twintigtal concerten in steden als Antwerpen, Gent, Brugge, Leuven, Hasselt en Roeselare. En internationaal: van 28 oktober tot 4 november reist het orkest naar Japan ter gelegenheid van 160 jaar diplomatieke betrekkingen tussen België en Japan, met als apotheose een concert in de legendarische Suntory Hall. Daar volgt een hereniging met voormalig chef-dirigent Mikko Franck – een ontmoeting die wellicht even ontroerend als feestelijk zal zijn.
Artistiek staat het BNO voor een transitiemoment. De ambtstermijn van chef-dirigent Antony Hermus loopt af, na 65 concerten in vier seizoenen. Intendant Bob Permentier benadrukt zijn warme persoonlijkheid en tomeloze enthousiasme als blijvende erfenis. Hermus keert volgend seizoen terug als Conductor Laureate. Zijn opvolgers als Artistic Partners zijn Matthew Halls en Eivind Aadland, die elk twee producties leiden. Michael Schønwandt keert driemaal terug als eerste gastdirigent.
Tot slot zet het BNO zijn educatieve engagement kracht bij met open repetities, schoolconcerten, workshops en samenwerkingen met het Muziekinstrumentenmuseum. De eerste editie van Acoustic Power in Bozar en de terugkeer naar Concertgebouw Brugge voor leerlingen uit het secundair onderwijs zijn concrete verwezenlijkingen van die ambitie.
"Nice to meet you" zegt het BNO. "Reassembling" antwoordt Bozar. Twee slogans, één richting: de klassieke muziek verbreedt haar blik en strekt de hand uit. Alsof Bozar zichzelf opnieuw leest zoals Horta het ooit ontwierp: niet als verzameling zalen, maar als een levende machine van circulatie – van ideeën, emoties en ontmoetingen. Het is aan ons om die hand te grijpen.