J.S.Bach, Well-Tempered Clavier I
- Label
- Мелодия
- Catalogusnummer
- 353
- Aantal cd's
- 3
- Formaat
- Digitaal
Deze opname van Das Wohltemperierte Klavier, Boek I, vormt het eerste deel van een tweedelig project, dat wordt voltooid met de bijbehorende opname van Boek II . Samen omvatten de twee boeken Bachs monumentale verkenning van alle vierentwintig toonsoorten — achtenveertig preludes en fuga's die de kern van het klavierrepertoire vormen. Wanneer de twee delen naast elkaar worden beluisterd, onthullen ze niet alleen de omvang van Bachs opzet, maar ook de subtiele karakterverschillen tussen het eerdere en het latere boek.
Met Boek I legde Johann Sebastian Bach de basis voor een werk dat de mogelijkheden van klaviermuziek zou gaan definiëren. De cyclus, opgevat als een systematische verkenning van de tonale ruimte, is tegelijkertijd pedagogisch, experimenteel en zeer expressief – een werk dat niet geschreven is voor abstractie, maar voor het spelen zelf.
In 1802 schreef Johann Nikolaus Forkel, Bachs eerste biograaf, de beroemde opmerking dat de componist 'het liefst op het clavichord speelde'. Deze observatie, gebaseerd op uitgebreide correspondentie met Carl Philipp Emanuel Bach, wijst op de uitzonderlijke status die het clavichord in de achttiende eeuw genoot – een instrument dat niet werd gewaardeerd om zijn projectie, maar om zijn verfijning, beheersing en intimiteit. Toch werd dit meest gevoelige klavierinstrument in de twintigste eeuw grotendeels overschaduwd door het klavecimbel en later door de fortepiano bij uitvoeringen van Bachs muziek.
Achteraf bezien is deze ontwikkeling begrijpelijk. Nieuwe clavichorden bleken lange tijd vaak niet in staat om te voldoen aan de technische en muzikale eisen van Bachs grote oeuvre. Daardoor richtten conservatoria zich bijna uitsluitend op het klavecimbel, terwijl Bachs favoriete instrument een marginale positie innam – niet vanwege de beperkingen ervan, maar vanwege een gebrek aan geschikte instrumenten.
Deze situatie is echter aan het veranderen. De clavichorden gebouwd door Joris Potvlieghe hebben een doorslaggevende rol gespeeld in de moderne heropleving van het instrument. Ze bieden een overtuigend antwoord op de vraag waarom Bach dit type klavier zo hoog in het waardeerde: het directe contact tussen vinger en klank, en de vrijwel oneindige mogelijkheden voor expressieve nuances die daaruit voortvloeien. Weinig instrumenten bieden zo'n precieze controle over articulatie, timing en intonatie.
Deze opname van Boek I is gemaakt op een klavecimbel door Joris Potvlieghe (2009), gestemd volgens Werckmeisters wohl temperierte Harmonia (1707), op een toonhoogte van ongeveer a' = 400 Hz. Deze parameters worden niet gepresenteerd als historische curiositeiten, maar als praktische voorwaarden die de muziek in staat stellen helder en coherent te klinken. Tempo, articulatie en aanslag worden geleid door het instrument zelf, wat een interpretatie bevordert waarin structuur en expressie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
In plaats van Das Wohltemperierte Klavier als een monumentale abstractie te beschouwen, benadert deze uitvoering elk prelude en elke fuga als een levend muzikaal discours. De intimiteit van het klavecimbel brengt Bachs composities van dichtbij in beeld, waardoor de retorische structuur en het innerlijke evenwicht ervan duidelijk worden. Wat hieruit voortkomt is geen gereduceerde of persoonlijke Bach, maar een geconcentreerde.
Hopelijk zal deze opname een deel van dit muzikale universum voor de luisteraar ontsluiten, zoals dat ook voor de uitvoerder het geval was.
Tracklist
- 01 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 1 in C Major, BWV 846/1 01:52
- 02 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 1 in C Major, BWV 846/2 01:56
- 03 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 2 in C Minor, BWV 847/1 01:30
- 04 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 2 in C Minor, BWV 847/2 01:40
- 05 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 3 in C-Sharp Major, BWV 848/1 01:13
- 06 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 3 in C-Sharp Major, BWV 848/2 02:14
- 07 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 4 in C-Sharp Minor, BWV 849/1 02:43
- 08 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 4 in C-Sharp Minor, BWV 849/2 04:47
- 09 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 5 in D Major, BWV 850/1 01:11
- 10 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 5 in D Major, BWV 850/2 01:47
- 11 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 6 in D Minor, BWV 851/1 01:25
- 12 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 6 in D Minor, BWV 851/2 01:58
- 13 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 7 in E-Flat Major, BWV 852/1 03:58
- 14 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 7 in E-Flat Major, BWV 852/2 01:39
- 15 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 8 in E-Flat Minor, BWV 853/1 03:24
- 16 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 8 in E-Flat Minor, BWV 853/2 05:59
- 17 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 9 in E Major, BWV 854/1 01:23
- 18 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 9 in E Major, BWV 854/2 01:11
- 19 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 10 in E Minor, BWV 855/1 02:18
- 20 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 12 in F Minor, BWV 857/2 01:10
- 21 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 10 in E Minor, BWV 855/2 00:54
- 22 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 11 in F Major, BWV 856/1 01:14
- 23 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 11 in F Major, BWV 856/2 02:02
- 24 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 12 in F Minor, BWV 857/1 03:57
- 01 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 13 in F-Sharp Major, BWV 858/1 01:15
- 02 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 13 in F-Sharp Major, BWV 858/2 01:52
- 03 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 14 in F-Sharp Minor, BWV 859/1 01:03
- 04 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 14 in F-Sharp Minor, BWV 859/2 03:28
- 05 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 15 in G Major, BWV 860/1 00:56
- 06 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 15 in G Major, BWV 860/2 02:52
- 07 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 16 in G Minor, BWV 861/1 02:00
- 08 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 16 in G Minor, BWV 861/2 02:19
- 09 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 17 in A-Flat Major, BWV 862/1 01:33
- 10 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 17 in A-Flat Major, BWV 862/2 02:21
- 11 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Prelude No. 18 in G-Sharp Minor, BWV 863/1 01:33
- 12 The Well-Tempered Clavier, Book 1: Fugue No. 18 in G-Sharp Minor, BWV 863/2 02:36
- 13 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Praeludium 19 01:14
- 14 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Fuga 19 a 3 02:18
- 15 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Praeludium 20 01:02
- 16 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Fuga 20 a 4 03:47
- 17 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Praeludium 21 01:11
- 18 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Fuga 21 a 3 01:32
- 19 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Praeludium 22 03:00
- 20 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Fuga 22 a 5 03:33
- 21 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Praeludium 23 01:19
- 22 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Fuga 23 a 4 02:05
- 23 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Praeludium 24 05:08
- 24 Das Wohltemperierte Klavier: Book 1, BWV 846-869: Fuga 24 a 4 07:03
Bron: MusicBrainz