The Noble Art of Music
Utopia, Inalto
- Catalogusnummer
- 222
In een brief van 4 oktober 1530 aan de kapelmeester van het Beierse hof Ludwig Senfl (ca. 1488/89–1543) verkondigde Maarten Luther beroemd: "Ik oordeel duidelijk en aarzel niet te bevestigen dat er, afgezien van theologie, geen kunst is die op hetzelfde niveau kan worden geplaatst als muziek". Deze positie staat in schril contrast met die van sommige van zijn hervormers uit die tijd, die, verstoord door de kracht van muziek om de ziel te beïnvloeden, muziek vrijwel uit de kerk verbannen. Luther daarentegen probeerde juist te profiteren van de kwaliteiten die muziek bezat om zijn hervormingen te bevorderen. Voor hem was muziek een krachtig instrument voor persoonlijke meditatie en afleiding, voor het versterken van gemeenschappelijke banden, voor het verspreiden van zijn boodschap en voor publieke vertegenwoordiging.
Luthers hoge waardering van muziek was gebaseerd op persoonlijke ervaring. Als schooljongen in Eisenach zong hij regelmatig en aan de universiteit kreeg hij een opleiding in speculatieve muziektheorie als een van de zeven vrije kunsten. Hij speelde luit en kon componeren. Als goed opgeleide muzikant benadrukte hij voortdurend het belang van muziek, niet alleen als onderdeel van de eredienst, maar ook als een essentieel onderdeel van de algemene opvoeding. Hij merkte ooit op dat elke schoolmeester moet kunnen zingen en hij benadrukte het belang van muziekonderwijs in zijn richtlijnen uit 1524 voor de oprichting van scholen (An die Ratsherren aller Städte deutschen Landes, daß sie christliche Schulen aufrichten und halten sollen). Dienovereenkomstig speelde muziek een centrale rol in het schoolcurriculum en was er een enorme groei in lutherse gebieden tijdens de reformatie. Luther zelf plande een verhandeling over muziek, maar deze werd nooit voltooid.
De meest emblematische muzikale manifestatie van Luthers hervormingen is ongetwijfeld het repertoire van liederen in de volkstaal waarvan Luther de creatie initieerde: het koraal- of hymnerepertoire. Met hun Duitse, poëtische en strofische teksten, gezet op eenvoudige en gedenkwaardige melodieën, stelden deze koralen de gelovigen in staat om samen te zingen en om religieuze en spirituele ideeën uit te drukken en te delen. Ze werden privé, openbaar en voor educatieve doeleinden gebruikt.
