Wie de Duitse barokmuziek herleidt tot Johann Sebastian Bach alleen, ziet een rijk en veelzijdig muzikaal landschap over het hoofd. Precies dat bredere perspectief staat centraal tijdens de vijfde editie van FestiVita! Brussels Early Music Festival, dat van 11 tot 15 februari 2026 plaatsvindt in het Cercle Royal Gaulois in Brussel. Ditmaal richt het festival zijn focus op Dresden en Saksen, in de 17de en 18de eeuw een van de invloedrijkste muzikale machtscentra van Europa, waar muziek een essentieel onderdeel vormde van hofceremonieel, religie en internationale representatie.
Dresden als muzikaal kruispunt
Het hof van de Saksische keurvorsten – en later koningen van Polen – was een smeltkroes van stijlen en ambities. Italiaanse operatradities, Franse hofcultuur en Duitse contrapuntische ernst ontmoetten elkaar in een omgeving waar muziek zowel devotioneel als representatief functioneerde. Componisten als Heinrich Schütz (1585-1672), Johann Hermann Schein (1586-1630), Johann David Heinichen (1683-1729), Jan Dismas Zelenka (1679-1745) en andere tijdgenoten van Johann Sebastian Bach (1685-1750) profiteerden van een uitzonderlijk muzikaal ecosysteem, dat Dresden de reputatie opleverde van ‘Florence aan de Elbe’. FestiVita! grijpt deze context aan om de Duitse barok niet als stijl, maar als cultuur te belichten.
Het gekozen decor versterkt die benadering. Het Cercle Royal Gaulois, met zijn salons en historische zalen, biedt een intimiteit die aansluit bij de oorspronkelijke uitvoeringspraktijk van veel barokmuziek. Geen grootschalige concertbeleving, maar een luisterervaring waarin nabijheid en ruimte elkaar in evenwicht houden, en waarin het publiek zich tijdelijk in een 18de-eeuws muzikaal salon waant.
Van concertpraktijk tot cultuurbeleving
De artistieke leiding van dit festival is in handen van Peter Van Heyghen en Kris Verhelst, beiden vertrouwde namen binnen de historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk. Met ensembles als Ricercar Consort, BachPlus en het Sweelinck Barokorkest presenteert het festival een kernprogramma waarin het Saksische repertoire vanuit verschillende invalshoeken wordt benaderd. Zo staat een uitvoering van het Kyrie en Gloria uit Bachs Hohe Messe naast geestelijke muziek van Schütz en Schein, en orkestrale pracht van Zelenka en Heinichen – componisten die pas de laatste decennia opnieuw de aandacht krijgen die ze verdienen, mede dankzij de hernieuwde belangstelling voor de Dresdense hofmuziek.
Zoals inmiddels kenmerkend is voor FestiVita! beperkt het festival zich niet tot het typische concertformat. Muziek wordt er benaderd als onderdeel van een bredere cultuurgeschiedenis. Het historische Bal 1820 op Valentijnsdag brengt de sociale danspraktijk van de vroege 19de eeuw tot leven, met live muziek en choreografieën gebaseerd op historische danshandleidingen, terwijl het Banquet-qu’on-sert een barok banket combineert met muzikale intermezzo’s, in de geest van de hofcultuur waarin kunst en gastronomie nauw verweven waren. Daarnaast zijn er nocturnes bij kaarslicht, een vertelconcert voor jonge luisteraars en aandacht voor instrumentenbouw en ambacht, waarbij historische klank en vakmanschap centraal staan.
Ook de toekomst van de oude muziek krijgt aandacht. Met de Première-wedstrijd biedt FestiVita! jonge ensembles een podium rond het centrale thema van deze editie. De aansluitende Première Rencontre creëert ruimte voor reflectie en uitwisseling, en onderstreept het engagement van het festival voor talentontwikkeling en artistieke dialoog, een zeldzame maar waardevolle toevoeging in het festivallandschap.
Na vijf edities is FestiVita! uitgegroeid tot een festival met een duidelijke identiteit: historisch onderbouwd, maar niet museaal; kleinschalig, maar ambitieus. Door Dresden en Saksen centraal te stellen, herinnert het festival eraan hoe internationaal, gelaagd en verrassend de Duitse barokmuziek wel was – en nog altijd kan zijn. Voor wie bereid is verder te luisteren dan de vertrouwde canon, biedt FestiVita! een meer dan overtuigende uitnodiging, waarbij muziek opnieuw wordt ervaren als een levende kunstvorm, ingebed in haar historische context.
Klassiek Centraal zal nog verder over dit festival berichten.
Meer info vind je alvast hier: https://festivita.be/nl/festivita-2026/programma-festivita-2026/